มะเขือเปาะ
จ้ำจี้มะเขือเปาะ เคยเล่นกันหรือเปล่าคะ เวลาเล่นผู้เล่นทุกคนจะนั่ั้งล้อมวงกัน ยื่นมือทั้งสองข้างคว่ำลงกับพื้นแล้วกางนิ้วออกให้ผู้เล่นคนหนึ่งยื่นมือมาเพียงข้างเดียว แล้วใช้นิ้วชี้ของมืออีกข้างชี้นิ้วของทุกคนทีละนิ้ว วนไปเรื่อยๆ รอบวง พร้อมช่วยกันร้องเพลง “จ้ำจี้มะเขือเปาะ กระเทาะหน้าแว่น พายเรืออกแอ่น กระแท่นต้นกุ่ม สาวๆ หนุ่มๆ อาบน้ำท่าไหน อาบน้ำท่าวัด เอาแป้งที่ไหนผัด เอากระจกที่ไหนส่อง เยี่ยมๆ มองๆ นกขุนทองร้องฮู้” ถ้าเพลงจบขณะชี้นิ้วของใคร นิ้วนั้นต้องพับเข้าไป แล้วเริ่มต้นเล่นใหม่ไปเรื่อยๆใครเหลือนิ้วเป็นคนสุดท้ายถือว่าชนะ
มะเขือเปาะ หรือบางทีเรียก มะเขือเจ้าพระยา ผลเป็นทรงกลมขนาดผลมะนาว สีขาวอมเขียว กินได้ทั้งเป็นผักสด จิ้มน้ำพริกและปรุงอาหารหลายอย่าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งนิยมใส่ในแกงเผ็ด มะเขือเปาะในแกงเผ็ดจะอ่อนนุ่มและดูดเอาน้ำและรสชาติของแกงไว้มาก อีกทั้งทำให้แกงเผ็ดมีเนื้อและข้นมากขึ้น มะเขือเปาะเวลาสุกจะมีรสหวานอ่อนๆ ซึ่งช่วยปรับรสแกงให้กลมกล่อมขึ้น นอกจากนั้นแกงแบบพื้นบ้านเช่น แกงแค แกงโฮะ และแกงเผ็ดแบบปักษ์ใต้ก็ขาดมะเขือเปาะไม่ได้ มะเขือเปาะของไทยเป็นที่รู้จักและแพร่หลายในต่างประเทศมากเป็นพิเศษ ถึงกับเรียกกันว่า มะเขือไทย (Thai eggplant) มีวางจำหน่ายตามซูเปอร์มาร์เก็ตใหญ่ๆ ในตะวันตก ส่วนใหญ่มักนิยมใส่แกงเผ็ดเหมือนกัน ในครัวไทยยังใช้มะเขือเปาะทำอาหารอีกหลายอย่าง ผัดเผ็ดต่างๆ มักใส่มะเขือเปาะที่หั่นเป็นซีกๆ ยำเนื้อย่างมะเขือเปาะใช้มะเขือฝานเป็นแว่นบางๆ มะเขือเปาะใส่ในหลนปลาร้าหรือปลาร้าสำเร็จ ช่วยทำให้หลนมีรสชาติกลมกล่อมขึ้น
ส่วนดอกมะเขือ (ที่เคยเห็นจะใช้ดอกมะเขือสีขาว) เป็นสิ่งที่ใช้ในพิธีไหว้ครู เป็นสัญลักษณ์ของความเคารพ ความอ่อนน้อมถ่อมตน โดยธรรมชาติของต้นมะเขือเมื่อมีดอก ซึ่งดอกที่จะให้ผลมะเขือได้ต้องโค้งลง เหมือนผู้อยู่ในอาการแสดงความเคารพ หรือคารวะบุคคลที่ตนเคารพบูชา ยกย่อง ถ้าดอกมะเขือดอกใดชี้ดอกขึ้นเหมือนดอกไม้ชนิดอื่น ดอกนั้นจะไม่ให้ผล เพราะจะเน่าร่วงหล่นไป เหมือนบุคคลที่ขาดความอ่อนน้อมถ่อมตน ขาดความเคารพก็จะหมดโอกาสที่จะได้รับการถ่ายทอดความรู้จากครู
บรรณานุกรม
